Tet-festo en Vjetnamio

31/1/2012

Impreso de Jim Goodman, usona esploristo kaj verkisto de libroj temantaj pri  la  kulturo kaj historio de  aziaj landoj, nome Nepalo-n, Tajlando-n, Ĉinio-n kaj Vjetnamio-n.

 


  Hanojo “ĉarmis” min tuj kiam mi venis tien la unuafojon en printempo 1999. Ĝi diferencas de aliaj aziaj urboj, kiujn mi jam vizitis. Pluraj trajtoj de tradicia azia urbo estis konservitaj dum la tiaj “vestiĝoj” pli-malpli perdiĝis en certaj. La kulturo de Hanojo havas du aspektojn. La unua estas la historiaj vestiĝoj pri la arkitekturo de pagodoj, temploj kaj publikaj konstruaĵoj kaj centoj da antikvaj domoj. La dua aspekto de la kulturo de Hanojo enestas en ĝia “vivo” mem. Ĝia originalo konsistas en kafejoj, restoracioj, bierejoj, butikoj ktp …  troviĝantaj ĉe la fasadoj de longaj kaj sen-fenestraj domoj. La migrantaj vendistoj, kiuj vektoportas varojn sur ŝultroj, estas ankaŭ specialaĵo de Hanojo …

 

     La eminentaj trajtoj de Hanojo kaj ĝia longdaŭra historio provizis min per mirinda inspiro, kiu ebligis mian unuan verkon “Originaleco de Hanojo”. Poste, konscianta la alvenon al Hanojo de la  nova  jarcento,  mi ekskribis la duan libron. Tio montras al vi tiom mi amegas Hanojon.

 

     La unuan Tet-feston (Vjetnama tradicia Novjaro laŭ luna kalendaro) en Hanojo mi ĝuis en vintro 2004. Mi spertis la interesan senton kiam mi kontemplis la butikojn ĉe la stratoj de Kombiloj kaj Paperaĵoj ĝis ilia fermo la lastan vesperon de la malnova jaro.  Post ol trairi multajn stratojn, mi revenis al mia hotelo, supreniris al la supera etaĝo por spekti artfajraĵojn. Eksterlandano kiel mi certe sentas sin soleca tiun momenton, ĉar en la ĉirkaŭaĵo preskaŭ ĉiuj homoj jam revenis hejmen.

 

     Hanojo dum Tet-festo vere plaĉas al mi pro la notinda malpliiĝo de la intenseco de trafiko kaj amaso escepte ĉirkaŭ la lageto “Redonita Glavo”, ĉe grandaj temploj kaj pagodoj: la temploj “Jada Monteto” kaj “Quan Thanh, la pagodo “Quan Su” ktp … Mi trapasis agrablan tempon spekti programerojn de cirko kaj artaj spektakloj prezentitaj ĉirkaŭ la lageto.

     La 5an tagon, mi ĉeestis al la festo sur la monteto Dong Da1 kaj poste veturis al Co Loa2. Ekde la unua Tet-festo, mi venis al Hanojo ree kaj ree por ĝui aliajn.

     Tio kio plej plaĉas al mi dum Tet-festo estas la etoso kaj spirito de vjetnamoj. Ĉiuj estas feliĉaj kaj havas pozitivajn kaj optimismajn  pensojn pri la venonta novjaro. Tet-festo estas la evento pli “kompleksa” kaj “signifoplena” ol la novjaro en Okcidento. Ĝi daŭras pli longe, inkluzas pli multajn incidentojn kaj tradiciajn morojn. La valoro de Tet-feto ne enestas en grandaj bankedoj, sed en sin  renoviĝo de homoj. Tiam ĉiuj homoj renovigas la rilatojn inter familianoj, parencoj, amikoj kaj ankaŭ tiujn inter ili kaj spiritoj, praŭlaro.

 

    Tet-festo estas la evento de ĉiu familio. Laŭ vjetnama kutimo, virinoj ludas la ĉefan rolon en specialaj okazaĵoj, ilia rolo esta do gravega dum Tet-festo. Ili kuiras pladojn kun speciala gusto: ‘banh chung” (kvadrat-forma rizkuko), porko-gambo, kokaĵo, pasteĉo el porkaĵo, salitaj cepoj ktp … Ili iras al pagodoj preĝi por la forigo de malbonŝancoj de la lasta jaro kaj por la bonŝanco de siaj familianoj kaj komunumoj en la Novjaro.

‘banh chung” (kvadrat-forma rizkuko)

speciala pladoj en Tet-festo

 

 

 

      La tero, sur kiu hanojanoj vivas, havas riĉan kulturon, kiu ekzistos porĉiame, dum aliaj aĵoj povos esti perdataj, forgesataj, detruataj… Tet-festo estas ankaŭ la nacia festo estigita de ĉiuj vjetnamoj kaj sia nacio.

 

 

                   Kvankam mi ne estas vjetnamano, mi esprimas mian

 

                   dankon al vjetnaminoj. Estas diro, laŭ kiu sen virinoj

 

                   la vivo  estas ne plu  bela. Estas same  por Tet-festo:

 

                   sen virinoj ne estas Tet-festo.

 

 

                                                          Trung Thu prenis notojn

                                                           Eltiraĵo el la gazeto “Virino”

                                                           Esperantigis Ngọc Lan

-----------------------------------------------

1. Okazas ĉiujare solena ceremonio memore al la glora venko de la imperiestro Quang Trung super 290,000 invadsoldatoj en 1789 kaj honore al tiu nacia heroo.

2. Fama historia vestiĝo kaj antikva reĝa urbo.