Thang Long Imperiala Citadelo – Senpreza kultura Heredajo

10/10/2011

Centra sektoro de la Imperia Citadelo de Thang Long - Hanojo, kiu estis rekonita kiel Monda kultura Heredajo, kovras proksimume 18.000 m2, konsistante el la arkeologia ejo  ĉe Nr. 18, Hoang Dieu Strato  kaj la malnova areo de la Hanoja Citadelo.


          Enhavante valoregan kulturan trezoron, ĝi ne nur simbolas la nacian kulturan kvintesencon, sed ankaŭ havas tutmondan valoran signifon pro tio, ke la -heredaĵejo konsistas el restaĵoj sur la tero, inkluzive de la fundamento de Kinh Thien Palaco de Le So Dinastio, spriteco kun ŝtonaj ŝtuparoj kaj balkonoj  ĉizitaj kun drakoj farite en 1467;
Doan Mon (Suda pordego) estas  malpermesita grandurbo de Thang Long kaj restaĵoj sur Hanoja Citadelo de la Nguyen Dinastio kun Cua Bac (Norda Pordego) kaj la Flago-Turo. Tie daŭre restas kelkaj armeaj arkitekturaj verkoj de la francoj de la malfrua 19-a jarcento, kiel ekzemple la komand-oficejo de la franca artilerio konstruita sur parto de fundamento de Kinh Thien Palaco.
Evidente, pro plimalboniĝo de vetero, la detruo de militoj kaj homa ruinigo, nur kelkaj restaĵoj de la jarmila Thang Long - Hanojo restas.
Bonŝance multaj restaĵoj kaj artefaktoj de malsamaj historiaj periodoj estis trovitaj subteraj, tiel multaj historiistoj kaj arkeologoj diris, ke "ekzistas subtera Thang Long - Hanojo".
Kvankam tiu restaĵoj estas ruinitaj ĉar, ili estis en la tero, ili estas plenaj de sincereco.
Precipe, la specialaj valoroj de la subtera Thang Long - Hanojo estas specife montrita en la centra sektoro de la Impera Citadelo de Thang Long - Hanojo", monda kultura heredaĵo.
    
 
    

    
 

 
 


1 La norda urba pordego, unu el spuroj konservita sendifekta de Thang Long Imperia Citadelo     
2, 3, 4, 5: Kelkaj de valoraj artefaktoj trovitaj en la restaĵo loko de Thang Long Imperia Citadelo
6 La centra sektoro de Thang Long Imperia Citadelo, listigita kiel la Mondo-Kultura Heredaĵo, konsistas el restaĵoj sur la tero, inkluzive de la fundamento de Kinh Thien Palaco de la Le So Dinastio, kun ŝtonaj ŝtuparoj kaj altanoj ornamitaj per drakoj ĉizitaj en 1476.
7 La mapo de la restaĵejo en la imperia Thang Long - Hanojo.
8-Profesoro de historio Phan Huy Le ĉe internacia seminario" Identigo de la valoroj de la restaĵo loko de la Thang Long Imperia Citadelo post 5-jara esplorado kaj komparo (2004-2008)".
9- La  centra sektoro de Thang Long Imperia  Citadelo ne estas enorma, sed ĝi enhavas valoregan kulturan heredaĵon de homaro.
En 1998 esplor-elfosado ĉe Doan Mon, Cua Bac kaj Hau Lau trovis multajn restaĵojn kaj artfaraĵojn de la Ly kaj Tran dinastioj.
En 2008 alia elfosaĵo en la loko inter Doan Mon kaj fundamento de Kinh Thien Palaco trovis spurojn de la kortego plej antaŭe de la reĝa palaco de la Le Dinastio, kiu estis konstruita kun lignaj brikoj, tipa speco de tiu tempo. Precipe, de decembro 2002 ĝis 2004 arkeologia elfosejo aranĝita ĉe Nro 18 Hoang Dieu Strato  trovis komplekson de restaĵoj kaj artfaraĵoj sur areo de 19.000m2 al kiu dato reen al la pra Thang Long tempo antaŭ la 11-a jarcento tra Thang Long al Hanojo-tempo.
Poste, la elfosad-areo estis vastigita al 33 000 m2 kie imbrikitaj kultur-tavoloj kun restaĵoj de arkitekturo, kloakigo-sistemoj, akvoputoj, fondusoj, kolonoj kaj muroj kaj spuroj de malnovaj riveroj kaj lagoj estis malkovritaj.
Ĉiuj tiuj montras la kontinuan historion kaj kulturon kun diversspecaj  tavoloj de palaca  areo, kiu ekzistis tra malsamaj historiaj periodoj.
La centrosektoro de la Imperia Citadelo de Thang Long - Hanojo havas tri elstarajn karakterizaĵojn: Unue, kvankam la heredaĵareo ne estas granda, ĝi estis potenca centro kaj kulturo dum 13 sinsekvaj jarcentoj (de la 7-a jarcento ĝis nun), inkluzive de pli ol ok jarcentoj (de la Ly Dinastio en la 11-a jarcento al la Le Dinastio en la malfrua 18-a jarcento) kiel politika kaj administra centro de nacio, kiu frue evoluis en Sudorienta Azio, ĝis hodiaŭ.
Tio vidiĝas unika karakterizaĵo malofta en la historio de aliaj imperiaj grandurboj en la mondo.
Due, kiel potenca centro kaj centro de la imperia citadelo, la heredaĵ-areo enhavas fandaĵon de historiaj kaj kulturaj valoroj de la nacio. La malpermesita grandurbo funkciis kiel la laborloko de la kortego, kie politikaj, kulturaj, religiaj kaj diplomatiaj ceremonioj de la reĝa dinastio estis aranĝitaj, kaj estis la loĝejo de la reĝa familio.
Tiel ĝi estis hejmo al palacoj, kasteloj kun arkitektura arto kaj tekniko, konstruplanoj kaj pejzaĝokonstruaĵo kiuj estis aranĝitaj fare de talentaj homoj.
La elfosado trovis restaĵojn de multaj grandskalaj palacoj de malsamaj tipoj, belaj dekoraciaj eroj kaj ilaro de alta teknika kaj arta valoro de la reĝa familio.
Oni povas diri, ke la heredaĵejo rivelas la kulturan kvintesencon de nacio.
Trie, kiam li fondis ĉefurbon en Thang Long, reĝo Ly Thai To konsideris tiun lokon kiel "pozicio inter la tero kaj la ĉielo"," pozicio inter Norda kaj Suda, Orienta kaj Okcidenta", kiu "preteratentas la riveron kaj klinas kontraŭ la montoj", "esenca rendevuejo de la kvar direktoj", ktp.
En esprimoj de naturaj cirkonstancoj, Thang Long estis la centro de la Ruĝa Rivero-delto, lulilo de la malseka rizocivilizo de la Viet-homoj kaj la centro de hejma kaj internacia akvovoja transport-sistemo tra la Ruĝa Rivero-akso.
Ŝuldiĝante al tiu favora pozicio kaj la konstru-klopodoj de la reĝaj dinastioj, Thang Long fariĝas eterna ĉefurbo ĝis nun.
Estis tiu pozicio kiu helpis la heredaĵejo havi larĝan interŝanĝon kaj interagon kun la mondo, kiu estas montrita per la fakto, ke multaj artfaritaĵoj venantaj de Okcidenta Azio, Ĉinio, Japanio, Koreio, ktp., estis trovitaj en la arkeologia restaĵejo.
De tiuj elstaraj karakterizaĵoj, la centra sektoro de la Imperia Citadelo de Thang Long Hanojo portas ne nur la kvintesencon de naciaj kulturvaloroj sed ankaŭ de tutmonde signifaj valoroj, renkontante la tipo (2, 3 kaj 4) de la monda kultura heredo.
Pro tiuj kialoj, la heredaĵejo estis klasifikita kiel restaĵo de nacia nivela la 28-an de decembro2007 kaj de speciala nacia nivela la 12-an de aŭgusto 2009.
Speciale, la 31-an de julio 2010 (i-a de aŭgusto  2010 laŭ vjetnama tempo), ĉe la 34-a sesio de la Monda Heredaĵa Komitato de Unesko kunvenita en Brazilo, la Centra Sektoro de la Imperia Citadelo de Thang Long – Hanojo estis listigita kiel Mondo-Kultura Heredaĵo.
23/11/2010

Rakonto: Profesoro Phan Huy Le
Prezidanto de la Vjetnamio-Unuiĝo de Historio-Scienco
esperantigis: Alta