Statuosepultado

24/9/2011

 Tượng táng 

 Statuosepultado

 

 

 

Statuoj de Vu Khac Minh (supre) kaj de Vu Khac Truong (malsupre) post restaŭrado

Tiuj bildoj estas fotoj ne de malnovaj statuoj. Temas pri originala sepultaĵo, kiun oni povas nomi, laŭ la propono de vjetnama antropologo d-ro Nguyễn Lân Cường*, “statuosepultaĵo”. Laŭ PIV, sepulto estas ĉia maniero kiel oni prizorgas la korpon de mortinto laŭ unu el la tradiciaj procedoj ĉu per forlasado, entombigo, kremacio, mumiigo ĉu per senkarnigo. En tiu ĉi okazoj, neniu el la supre menciitaj procedoj estis uzata.

En la pagodo Đậu*, distrikto Thường Tín*, provinco Hà Tây*, 24 kilometrojn sude de Hanojo, troviĝas statuoj de du bonzoj, Vũ Khắc Minh* kaj lia nevo Vũ Khắc Trường*, kiuj datiĝas de la unua duono de la 17a jarcento. Fakte la statuoj ne estas ordinaraj statuoj. Laŭ la popola rakonto, antaǔ pli ol 300 jaroj, Vũ Khắc Minh, la mastrumanto de la pagodo, antaŭ ol sin profundigi en zenon (kontemplado) dum 100 tagoj, ordonis al siaj disĉiploj, ke post 100 tagoj, se ili ne plu aŭdos la frapon de ligna sonorilo, ili malfermu la retiriĝejon. Se lia korpo ne estos putrinta, oni kovru ĝin per lako; se jes, oni ĝin enterigu. Fakte, la disĉiploj trovis lin senmove sidanta, neputra, kaj kovris lin per lako.

Por konfirmi aŭ refuti tiun popolrakonton, en majo 1983, la statuo de Vũ Khắc Minh estis transportita al la Vjetnama Instituto de Arkeologio por antropologiaj mezuroj kaj X-radiografado. La rezultoj montris ostojn. La statuo pezis 7 kilogramojn kaj ĝi altis 57 centimetrojn en sidanta pozicio. Normale tri kondiĉoj nepras por konservi korpon: (1) oni devas uzi ĥemiaĵon; (2) oni devas eligi viscerojn, cerbon; (3) oni devas meti la korpon en hermetikan, senaeran skatolon. La rezultoj de la X-radiografiado en 1983 montris, ke troviĝas spuroj nek de trepanado, nek de viscer- kaj cerbeligo; kaj la ostoj, artikoj nature kunligiĝas sen ajna ligilo. Tra 2 milimetrojn larĝa fendo, oni trovis la kranion, malplenan spacon kaj plidikigitan tavolon el miksaĵo de delikata malkompakta tero el termitejo kaj de lako (rezino de Rhus succedanea L.), segopolvon kaj pistitan krudan paperon. La eksteraĵo estas kovrita de bruna lakotavolo je 0,1 milimetra dikeco. Sur tiun tavolon, oni almetis maldikegan folion de arĝento kaj fine, travideblan lakon.

Je dekoj da jaroj poste, ankaŭ Vŭ Khắc Trường, la nepo de Vũ Khắc Minh sukcesis atingi la saman staton kaj ricevis la saman sepulton. Sed io malsama okazis ĉi-okaze. Liaj brakoj aspektas nenormale longaj kaj ne eblas fari legeblan radiografaĵon. Observado tra dorsa fendaĵo montras… du vertebrajn ostarojn! Tiu mistero estis klarigita nur kiam vjetnamaj arkeologoj antaǔ kelkaj jaroj, hazarde malkovris en arkivejo en Francio, dokumentojn sciigantajn, ke en 1893 okazis inundo, kiu difektis la suban duonon de la statuo disigante la dorsovertebrojn. Dum restaŭrado farita de kamparanoj, pro tio, ke al ili mankis anatomiaj konoj, ili erare anstataŭigis humerojn per femurostoj. Tio klarigas la nenormalan longecon de la brakoj. Por solidigi la dorsan vertebraron, ili almetis paralele tubon de maljuna bambuo. Plie, pensante bone fari, ili ŝmiris la ostojn per kalka tavolo, kiu dum radiografado kaŭzas katastrofan reflektantan lumon, malebligante la ĝustan legadon de la radiografaĵo.

Resume, la “blanka” statuo aspektas rigida kaj ne havas tiun naturecon de la “nigra”. En 2003 la arkeologoj volis fari la restaŭradon en bone ekipita laboratorio, sed la bonzo-mastrumanto de la pagodo kaj la vilaĝanoj kontraŭis tion timante, ke la restaŭritaj statuoj trovos lokon en muzeo. Pro tio oni devis restaŭri ilin en la pagodo mem. Post 6 monatoj da intensa laboro sub malfacilaj kondiĉoj, ambaŭ statuoj rericevis sian originalan aspekton. Ili tute similas al ties kopioj el gipso, kiun oni faris antaŭ la restaŭrado, kun tamen tiu malsameco, ke la kopio pezas 24 kilogramojn, dum la originalo nur 7 kilogramojn.

Nguyễn Xuân Thu

el Monda Mozaiko. edukado.net  novembro 2007

* Prononctabelo Vjetnama Esperanta prononcmaniero

Đậu /daŭ/

Hà Tây /ha tej/

Nguyễn Lân Cường /ngujen lan kuong/

Thường Tín /thuong tin/

Vũ Khắc Minh /vu ĥak minj/

Vũ Khắc Trường /vu ĥak ĉuong/

Nguồn:
Liên quan